Gaga kesiminin kanatlı performansı üzerine etkisini azaltan bir araç; fitojenikler


Yazar: Eduardo A. Vicuña S., BIOMIN Kanatlı Teknik Müdürü

Bazı kümes hayvanı saha aktiviteleri, performans parametrelerinde kayba neden olan fizyolojik süreçleri tetikleyebilir. Gaga kesimi, izin verilen bölgelerde ve doğru yapılan işletmelerde kanatlıların birbirine zarar vermesini önlemek, kanibalizmi durdurmak, sosyal strese ve ölüm oranlarında artışa neden olabilecek anormallikleri ortadan kaldırmak için bir araçtır. Bilimsel gelişmeler sonucunda, gaga kesiminin performans üzerindeki etkisini hafifletmek amacıyla artık kanatlı diyetlerine fitojenik ürünler dahil edilmektedir. 

Özet 

Gaga kesimi, yem alımında depresyona ve vücut ağırlığı artışında azalmaya sebep olmasına rağmen, kümes hayvanları endüstrisindeki tüy yolma ve kanibalizmi ortadan kaldırmak için kullanılır (Cloutier ve diğerleri, 2000). Gagası kesilmiş kanatlıların vücut ağırlıkları, gaga kesiminden önceki vücut ağırlıklarına kıyasla % 2 veya % 3 daha düşük olabilir. Bu ağırlık kaybı, kanatlının yaşına, kesilmiş gaganın şekline ve ısı stresi, yüksek nem veya kuluçka yoğunluğu gibi çevresel koşullara bağlı olarak artabilir. Bazı ülkeler gaga kesimini sınırlandırmaya ya da yasaklamaya başlamıştır (BHWT, 2018). Ek olarak hayvan hakları ile ilgili birçok aktivist grup, gaga kesimini hayvan ıslahına aykırı olan bir uygulama olarak değerlendirmektedir.

Fitojenik yem katkı maddeleri Fitojenikler, biyolojik aktiviteye sahip olan bitki özleridir. Araştırmalar, bitki ve bitki özlerinin anti-inflamatuvar, sindirimi arttırıcı, antioksidan ve antibakteriyel etkileri de dahil olmak üzere olumlu yönde katkıları olduğunu göstermektedir. Bu maddeler ile geliştirilen ürünlerin ortak amacı, bağırsak performansını ve bağışıklık sistemini geliştirerek kanatlıların günlük stres faktörlerine karşı daha dayanıklı olmalarını ve yüksek performans göstermelerini sağlamaktır.

Gaga kesiminin performans üzerindeki etkisini azaltmak için kullanılabilecek fitojenikler

Gaga kesimi sonucu inflamasyon meydana gelir. İnflamasyon süreçlerinin ana belirtileri rahatsızlık, sıcaklık, kızarıklık ve inflamasyon süreçlerinin tetiklendiği organların yetmezlikleridir. Bu etkilerin bir sonucu olarak, kanatlılar yem alımını azaltabilir, bu da büyümeyi ve kilo artışını olumsuz yönde etkiler. Fitojenikler, bu uygulamanın etkisini, inflamasyon önleyici ve bağırsak koruyucu etkileri ve yem sindirilebilirliği arttırma yetenekleri ile azaltabilmektedir. Kemokin salgısının düzenlenmesiyle, kanatlılardaki bağışıklık tepkisinin modülasyonuna olanak sağlanmakta ve anti-inflamatuvar etki bu şekilde ortaya çıkmaktadır. Esansiyel yağların, sindirim enzimi aktivitesini artırarak (Lee ve ark, 2003; Jang ve ark, 2007), karaciğer performansını yükselterek (Lee ve ark., 2004a,b) ve pankreastan gelen sindirim enzimlerinin konsantrasyonunu arttırarak (Al-Kassie, 2009) yem bileşenlerinin ve besin ekstraksiyonlarının sindirilebilirliğini olumlu yönde etkileyebilecekleri daha önce de kanıtlanmıştır.

Bir vaka çalışmasının sonuçları 

Kolombiya’da yürütülen bir çalışmada 1 günlük ve 17 haftalık arası dişi Lohmann Brown kanatlıları iki gruba ayrıldı. Çalışma sırasında ortalama hava ısısı 24 °C idi. İki gruptan bir tanesi kontrol grubu (65,000 kanatlı) diğeri ise Digestarom® alan gruptu (72,000 kanatlı). Her iki grubun gagası kesilmiş, ancak sadece Digestarom®  grubundaki hayvanları yemlerine ek olarak günlük 150 g/ton Digestarom® eklenmiştir. Vücut ağırlığı (Şekil 1) ve mortalite oranları (Şekil 2) hayvanlar 17 haftalıkken ölçülmüştür. Sonuçlara göre, 17 haftalık yaşta Digestarom® alan grubun ortalama vücut ağırlığı kontrol grubuna göre 73 g daha fazla çıkmıştır. Ek olarak Digestarom® tedavi grubunun mortalite oranı yaklaşık % 1’den daha düşük olarak gözlemlenmiştir. Şekil 3 ve 4, iki grubun ortalama vücut ağırlığını ve yem alımını göstermektedir. Her iki grafik de Digestarom® tedavi grubundaki kanatlıların, çalışma boyunca daha yüksek vücut ağırlığı ve yem alım oranı olduğunu göstermektedir.

ŞEKIL 1. 17 HAFTALIK  VÜCUT AĞIRLIKLARI

ŞEKIL 1. 17 HAFTALIK  VÜCUT AĞIRLIKLARI

ŞEKIL 2. 17 HAFTALIK TOTAL MORTALITE ORANLARI

ŞEKIL 2. 17 HAFTALIK TOTAL MORTALITE ORANLARI

ŞEKIL 3. VÜCUT AĞIRLIĞI ZAMAN ÇiZELGESİ

ŞEKIL 3. VÜCUT AĞIRLIĞI ZAMAN ÇiZELGESİ

Figure 4. Feed intake over time

Özet 

Gaga kesimi gibi kuluçka yönetimi uygulamaları depresyona ve yem alımı ile vücut ağırlık kaybına neden olmaktadır. Bilimsel çalışmaların sonuçları, fitojenik olarak adlandırılan bitki ekstrakları yardımıyla gaga kesiminin negatif etkilerinin azaltılabileceğine ve kanatlı ıslahı ile performansın yükseltilebileceğine işaret etmektedir. 
Bilimsel olarak geliştirilen bu tip ürünleri kullanarak gaga kesimi sebebiyle meydana gelen inflamasyon yanıt değiştirilebilmekte, bağırsak sağlığı yükseltilebilmekte ve yem alımı teşvik edilebilmektedir. Bu etkiler sayesinde ise, daha az hasar ve sağlıklı hücre imkanı ile absorbsiyon alanı genişlemekte, yemden yararlanma yükselmekte ve işletmedeki kanatlıları ıslahı genel olarak artırılmaktadır.